Italië kent vele bijzondere dorpen en steden - Borghi più belli d'Italia - toch springt Matera er boven uit! Matera is een van de oudste (bewoonde) steden ter wereld, gelegen in de regio Basilicata in Zuid-Italië. Het stadje bestaat uit oude grotwoningen, schilderachtige straatjes en heeft unieke geschiedenis. Maar je kunt er ook lekker eten en winkelen.
Matera bezienswaardigheden en tips
Matera was voor mij een van de grootste verrassingen van Zuid-Italië. Zodra je de Sassi binnenloopt, voelt het alsof je teruggaat in de tijd. De eeuwenoude grotwoningen, smalle straatjes en uitzichtpunten maken dit zonder twijfel een van de meest bijzondere steden die ik in Italië heb bezocht.
| Matera in het kort | |
|---|---|
| 📍 Ligging | Zuid-Italië, in de regio Basilicata |
| 🕒 Tijd nodig | 1 tot 2 dagen |
| ⭐ Bekend om | De eeuwenoude Sassi (grotwoningen) en UNESCO Werelderfgoed |
| 🚗 Goed te combineren met | Alberobello, Polignano a Mare, Monopoli, Ostuni en Bari |
| 🥾 Hoogtepunten | Sasso Caveoso, Sasso Barisano, Belvedere Murgia Timone en de Duomo |
| 📸 Fotospot | Belvedere Murgia Timone, met uitzicht over de Sassi |
| 🌸 Beste reistijd | April t/m juni en september t/m oktober |
De grotwoningen van Matera
De grotwoningen van Matera zijn een fascinerend voorbeeld van hoe mensen duizenden jaren geleden leefden. Deze woningen zijn uitgehouwen in de zachte kalksteen en bieden een uniek inzicht in een oude, duurzame levensstijl die tot in de 20e eeuw in gebruik was. De woningen dateren van ongeveer 9.000 jaar geleden, waarmee Matera wordt beschouwd als een van de oudste continu bewoonde nederzettingen ter wereld. De woningen waren aanvankelijk eenvoudige grotten, maar werden door de eeuwen heen uitgebreid met gevels, trappen en binnenplaatsen. Tot de jaren 1950 woonden veel mensen in deze grotstructuren onder erbarmelijke omstandigheden, zonder elektriciteit of stromend water. Dit leidde tot een gedwongen verhuizing door de Italiaanse regering.
Tegenwoordig zijn de grotten niet meer bewoond, wel is er een museum en zijn er veel omgebouwd naar hotels en restaurants. Matera is absoluut een toffe plek om naar toe te gaan voor 1 of 2 dagen. De wijken van de grotten te vinden zijn worden Sassi genoemd.
Unesco Werelderfgoed
In 1993 werden de Sassi di Matera toegevoegd aan de UNESCO Werelderfgoedlijst. Dit was de eerste plek in Zuid-Italië die deze erkenning kreeg, dit dankzij het unieke culturele, historische en architectonische belang van de grotwoningen. Een bijzondere plek om te bezoeken dus! Er zijn diverse films opgenomen in Matera, waaronder The Passion of the Christ (2004) en James Bond No Time to Die (2021).
Sassi di Matera
Matera is de laatste jaren enorm gegroeid en bestaat uit meer dan alleen de grotwoningen. De bijzondere grotten worden de Sassi di Matera genoemd. De woningen zijn aan de twee kanten tegen een helling en rotsen gebouwd. Door het lage middelste deel loopt een lange straat. De Sassi di Matera is verdeeld in Sasso Caveoso en Sasso Barisano. Casa Grotta di Vico Solitario is een gerestaureerd grothuis waar je kunt zien hoe mensen tot in de jaren 50 in de Sassi leefden, een mini museum.
Casa Grotta di Vico Solitario
Een van de beste plekken om de geschiedenis van Matera beter te begrijpen is Casa Grotta di Vico Solitario. Deze voormalige grotwoning laat zien hoe gezinnen tot de jaren vijftig van de vorige eeuw leefden in de Sassi. De woningen waren eenvoudig ingericht en vaak woonden mensen hier samen met hun dieren. Een bezoek aan deze grot geeft een indrukwekkend beeld van het bijzondere verleden van Matera en hoe de stad in korte tijd veranderde van een van de armste gebieden van Italië naar een populaire culturele bestemming.
➞ Sassi Tour met toegang tot rotswoningen en kerken
Palombaro Lungo
Onder het centrale plein Piazza Vittorio Veneto ligt een van de meest bijzondere plekken van Matera: Palombaro Lungo. Dit enorme ondergrondse waterreservoir werd vroeger gebruikt om regenwater op te slaan voor de inwoners van de stad. De ruimte is ruim 18 meter hoog en lijkt bijna op een ondergrondse kathedraal. Via een korte wandeling door de tunnels ontdek je hoe belangrijk water was voor het leven in Matera. Een bezoek duurt niet lang, maar is zeker de moeite waard.
Hotels in Matera
Moet je blijven slapen in Matera? Ja! In principe kun je de Sassi wel in een dag ontdekken maar het is ontzettend leuk om een of twee nachtjes in een grotwoning te overnachten. In Matera vind je vele boetiekhotels, grotwoningen die sfeervol zijn omgetoverd tot bijzondere slaapplekken! Onze tips:
Uitkijkpunt Matera
Het is heerlijk om door de straatjes van de Sassi te slenteren maar je wilt ook het uitzicht op de hele wijk zien, die allerlei lagen heeft. Hiervoor kun je naar twee uitzichtpunten toe lopen:
- Belvedere della Murgia Timone: uitkijkpunt aan de overkant van de kloof, hier heb je een panoramisch uitzicht over de Sassi.
- Piazza Vittorio Veneto: Een centraal plein met uitzicht en toegang tot de ondergrondse waterreservoirs, Palombaro Lungo.
Belvedere Murgia Timone
Voor het mooiste uitzicht over Matera moet je naar de andere kant van de kloof, bij Belvedere Murgia Timone. Vanaf hier zie je de volledige Sassi tegen de rotswand liggen en begrijp je pas echt hoe bijzonder de ligging van de stad is.
Tip: Ga bij voorkeur rond zonsondergang! Het warme licht over de stenen huizen en de verlichting die langzaam aangaat, zorgt voor een van de mooiste momenten tijdens je bezoek aan Matera.
Andere bezienswaardigheden
Naast de grotwoningen zijn er nog andere highlights die het bezoeken waard zijn. Meest opvallende is de prachtige 13e-eeuwse kathedraal van Matera. Deze staat op het hoogste punt en heeft ook een lange toren. In de kerken (en in een aantal grotwoningen) zijn fresco’s te bewonderen, zoals Santa Maria de Idris, Santa Lucia alle Malve en San Pietro Barisano. San Pietro Caveoso is een indrukwekkende kerk gebouwd op een klif, met adembenemende uitzichten.
Bijzondere restaurants
De gerechten in het zuiden van Italië zijn net even anders dan in de rest van Italië. Zo heb je er de bekende orecchiette pasta (eten bij Il Cantuccio). Matera heeft aantal gerechten en specialiteiten waar ze om bekend zijn. Wat je er zeker moet proeven? Pane di Matera! Dit is heerlijk knapperige brood dat echt uit de streek komt vaak geserveerd met olijfolie of lokale kazen. Ook zie je bij veel restaurants en winkels krokante gedroogde pepers hangen.
Op elke straathoek vind je in Matera wel een leuke restaurant, soms is het even zoeken omdat veel verstopt zitten in een grot. Zoals restaurant La Grotta nei Sassi. Vanuit restaurant Conzato heb je vanuit een laag punt een tof uitzicht. Hier eet je gerookte burrata, truffel en crapiata, de lokale bonensoep. Ristorante Francesca is een klassieker in Matera. Ristorante Oi Marí is een fine dining restaurant. Een van de mooiste terrassen van Matera heeft Il Terrazzino.
➞ Olijfgaard Tour met Tipische Producten Proeverij
Matera en Puglia
Matera wordt vaak gecombineerd met een reis Puglia. Vanuit Locorotondo is het ongeveer anderhalf uur rijden, vanuit Ostuni iets langer. Je kunt het dus ook prima als dagtrip doen, maar veel mensen boeken 1 of 2 nachtjes. We boekten een vakantie Puglia met Eliza Was Here en hadden een huurauto tot onze beschikking. Onze favoriete plekken in Puglia zijn hier te zien!
Veelgestelde vragen over Matera
Is één dag genoeg voor Matera?
Ja, met één dag kun je de belangrijkste bezienswaardigheden van Matera ontdekken. Je hebt dan genoeg tijd om door de Sassi te wandelen, de mooiste uitzichtpunten te bezoeken en een aantal historische plekken te bekijken. Heb je de tijd? Dan raad ik aan om minimaal één nacht te blijven. In de avond is Matera op zijn mooist wanneer de verlichting in de oude grotwoningen aangaat.
Hoeveel dagen heb je nodig voor Matera?
Eén tot twee dagen is ideaal voor Matera. In één dag zie je de belangrijkste hoogtepunten, maar met een extra dag kun je rustiger door de verschillende wijken wandelen, musea bezoeken en genieten van de sfeer in de stad.
Is Matera een dagtrip vanuit Puglia?
Ja, Matera is goed te combineren met een rondreis door Puglia. Vanuit plaatsen als Alberobello, Bari en Ostuni is Matera eenvoudig met de auto te bereiken. Een bezoek aan Matera is daarom een mooie toevoeging aan een roadtrip door Zuid-Italië.
Waar kun je parkeren in Matera?
De historische binnenstad van Matera is grotendeels autovrij. Parkeer daarom buiten de Sassi en wandel vanaf daar naar het centrum. Houd er rekening mee dat je veel trappen en hoogteverschillen tegenkomt, dus comfortabele schoenen zijn aan te raden.
Is Matera de moeite waard?
Matera is een van de meest bijzondere steden van Zuid-Italië dankzij de eeuwenoude Sassi, de grotwoningen en de unieke ligging in een kloof. Vooral de combinatie van geschiedenis, architectuur en uitzichtpunten maakt Matera een bestemming die je niet snel vergeet.